Depolarda Yangın Var!

Depolarda “yangın” artıyor. Endüstriyel yangınların %30’u, tesislerin “depolama” bölümlerinde oluyor. 

Yangın, depolar için operasyonel risklerden birisisi olup endüstriyel yangınların yaklaşık %30’u, bu tesislerin “depolama” bölümlerinde oluyor.

TMMOB Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi tarafından hazırlanan “Endüstriyel Yangınlar ve Patlamalar Raporu” verilerine göre endüstriyel yangın ve patlamaların tesis içerisindeki “yerine / konumuna” göre dağılımı incelendiğinde:

• 2020 yılında 493 yangın ve patlamada “yeri” tespit edilen 143 adedin 77 adedi (%54’ü),
• 2021 yılında 394 yangın ve patlamada “yeri” tespit edilen 156 adedin 55 adedi (%35’i),
• 2022 yılında 587 yangın ve patlamada “yeri” tespit edilen 283 adedin 63 adedi (%22’si),
• 2023 yılında 529 yangın ve patlamada yeri tespit edilen 213 adedin 84 adedi (%39’u),
• 2024 yılında 720 yangın ve patlamada yeri tespit edilen 265 adedin 56 adedi (%21’i)
• 2025 yılında 755 yangın ve patlamada yeri tespit edilen 451 adedin 99 adedi (%22’si)

Depolama yapılan depo ve silo bölümlerinde gerçekleşmiş.

2020 ve 2025 yılları arasında tespit edilen toplam 1.511 adet yangın ve patlamanın 434 adedi (%29’u), depolama yapılan depo ve silo bölümlerinde gerçekleşmiş olup yangın ve patlama sayısı, artış eğilimindedir.

Yine bu rapora göre:

• Depolama yapılan yerlerde gerçekleşen yangınlar, tesis genelinde en fazla yangın olan bölümlerdir. Bu durum, depolama faaliyetlerinin yangın ve patlama riski açısından kritik bir süreç olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
• Depolama alanlarında yanıcı ve parlayıcı maddelerin yüksek miktarlarda ve çoğu zaman heterojen biçimde bir arada bulunması, yangın yükünü artırmakta; yetersiz havalandırma, uygunsuz istifleme ve sıcaklık kontrolünün sağlanamaması gibi faktörler ise yangının başlama ve yayılma riskini yükseltmektedir.
• Özellikle organik ve polimerik malzemelerin depolandığı alanlarda, zamanla gerçekleşen oksidasyon ve kendiliğinden ısınma süreçleri yangın oluşumuna zemin hazırlayabilmektedir.
• Kimyasal maddelerin taşınması, depolanması, üretimi, kullanımı ve bertarafı sırasında oluşabilecek bir aksaklık yangın, patlama ve kimyasal yayılım şeklinde endüstriyel kazalara neden olabilmektedir.
• Yanıcı maddelerin uygun koşullarda depolanmaması, endüstriyel yangın ve patlamaların en yaygın nedenleri arasındadır.
• Yaz aylarında depolama koşullarının bozulması, özellikle uçucu ve parlayıcı maddelerin bulunduğu ortamlarda yangın riskini artıran önemli bir etken olarak değerlendirilmektedir.

SGK gibi net veriler yok ama Kimya Mühendisleri Odasının “Endüstriyel Yangınlar ve Patlamalar Raporuna” göre 2020-2025 arasında endüstriyel yangınların yaklaşık %30’u, tesislerin depolama bölümünde olmuş. Warehouse Structure Fires Report gibi rapor olmalı (1). Hangi endüstriyel tesiste (örneğin fabrikanın deposu, 3PL deposu, toptancı deposu vs.) nasıl yangın (elektrik, tehlikeli madde bs.) olduğuna dair detaylı veriler, düzenli toplanmalı ve yayınlanmalıdır.

Depolar; mutlaka yangına uygun tasarlanmalı, inşa edilmeli ve daha önemlisi, yangına karşı doğru yönetilmeli.

Özellikle yanıcı maddeler, yanıcı madde depolamaya uygun depoda tutulmalı.

Yapay zekâ, risk tespit edildiğinde (örneğin arızalı yangın kapısı) bakım yöneticisine otomatik iş emri açar. Yapay zekâ, iş emri tamamlanana kadar sistem yöneticiyi uyarır ve süreyi aşarsa bir üst amire raporlar. Bu da yöneticiyi proaktif olmaya zorlar.

(1) https://www.nfpa.org/education-and-research/research/nfpa-research/fire-statistical-reports/warehouse-structure-fires

NOT:  Sadece profesyonel hayatımızda değil özel hayatımızda da “yangın” riskine karşı dikkatli olmalıyız.

• Bolu Kartalkaya Otel yangını da gösterdi ki düzenli denetleme yapılmıyor. Ya yasal mevzuat, buna göre olmalı (AMA maliyet/kaynak diye yapılmayacak eminim) ya da kredi veren bankaya veya sigortalayan sigorta şirketine “senede 2 habersiz ” denetim yapma ve sonuçlarını ilgili resmi kuruma bildirme zorunluluğu olmalı. AMA daha önemlisi, vatandaş olarak insan kalabalığı olan yangın olasılığı yüksek yerlerde en azında “Acil Çıkış” işaretine bakalım. Ayrıca FAD, Örneğin otel, AVM, sinema, tiyatro, restoran, cafe, oyun / bilordo / bowling gibi salonlar için infografik hazırlayabilir.
• 22 Kasım 2015 tarihinde yanımda küçük oğlum varken “Risk yönetimi ve iş emniyeti” konusunda ahkam kesen birisi olarak yaşadıklarım beni gerçekten korkuttu. Eğitimli ve pratikli olmama rağmen korktum ve panikledim. Tek başıma olsaydım panikler miydim? Bu kadar olmasa bile sanırım evet. Ayrıca sadece benim yangın anonsuna uyarak hareket etmem çok düşündürücüdür. Benim haricinde hiç kimse acil çıkışa yönelmedi. Laf aramızda kalsın, Allah’tan kimse yönelmedi yoksa gerçekten kargaşa olurdu. Öte yandan insanların “bu duruma hiç önem vermemesi” ve “vurdum duymaz” olması çok düşündürücüdür. Otopark girişinden yukarı çıkarken “YANGIN VAR, İLK ACİL ÇIKIŞTAN TOPLANMA ALANINA GİDİNİZ” anonsu yapıldı; yürüyen merdivenler ve asansörler durduruldu. Her medeni insan gibi “acil çıkış” işaretini aradım. İşareti takip ederek ilk acil çıkış kapısını buldum. Oradan girdim ve diğer işareti takip ederek ikinci kapıyı geldim.  Kapıyı açtım ve karşıma “aşağı” ve “yukarı” giden iki merdiven vardı. Şaşırdım. Çevreme bakındım ama beni yönlendirecek bir işaret göremedim. Girdiğim kapıyı tekrar açtım ve üzerindeki “aşağı ok” işaretli acil çıkış yönlendirme işaretini gördüm. Kapının üstünde “aşağı ok” işaretli acil çıkış yönlendirme işaretini gördüm. Bunun üzerine aşağı merdiveni kullanmaya karar verdim. Bir kat indim ve üzerinde bir şey yazılı olmayan kapıyı gördüm. Bu kapıdan girmedim ve aşağıya doğru merdivenlerden indim. Merdiven bitiminde bir kapı daha vardı ama onun da üzerinde bir şey yazılı değildi ve daha aşağıya inen merdiven yoktu. Yukarı çıkmaya karar verdim ve ilk kapıdan girdim. Daha sonra bir kapı ve otopark girişindeki bölüme geldim. O esnada “kusura bakmayın yangın yok” mealinde Anons yapıldı. Çok sinirlendim. Hem “gerçek yangın” anonsu yapılıyor hem de yangın anında ne yapılacağına dair doğru bilgilendirme zafiyeti vardı. Güvenlik görevlilerinin ve yetkilisinin yetersizliği ve bilgisizliği.  https://www.facebook.com/oruc.kaya.16/posts/pfbid02xN5NaXjXbQmLN3mBVWbjCMCA1cUbDuqr6zrsxtya1UMJ9dPL9QLGBZAQMY1FcdG8l
• “yangın merdiveni kapısının kolu olmadığı için dışarıya çıkamadıkları”… “kilitli” demenin kibarcası… https://www.gazetevatan.com/gundem/aladagdaki-kiz-yurdu-yanginiyla-ilgili-on-bilirkisi-raporu-aciklandi-1012731 VE https://www.hurriyet.com.tr/gundem/yurt-yanginiyla-ilgili-bilirkisi-raporu-aciklandi-40293251