Ergonomi

Depo gibi fiziksel olarak zorlayıcı ortamlarda çok kritik öneme sahip olan ergonomi, sadece “kaldırma ve taşıma” ile ilgili değildir. 

Ergonomi; ekipmanların, çalışma ortamının ve iş süreçlerinin çalışanların fiziksel ve zihinsel özelliklerine uygun olması olup onların daha konforlu ve emniyetli (iş kazası olmadan) çalışmasını sağlayarak yapılan işin (operasyonun) daha doğru yani verimli, etkin ve etkili olmasını sağlar.

Ergonomi, depo gibi fiziksel olarak zorlayıcı ortamlarda çok kritik öneme sahiptir.

Depolarda ergonomi, sadece “kaldırma ve taşıma” ile ilgili olmayıp örneğin forklift koltuğunun titreşmemesi veya oynamaması; el terminalinin ve bilgisayar ekranların kolay kullanılması; sürekli ve tekrarlayan şekilde eğilip kalkmadan, uzanmadan, belden sağa sola dönüş yapmadan çalışılması; ağır yükler için yeterli sayıda uygun ekipmanın olması; paketle masasının yüksekliği, düzenli ekipman bakımı, yorgunluk önleyici zemin paspaslarının kullanılması ve benzerleri ile ilgili olabilir. Bunlar, çalışanların zorlanmadan, konforlu ortamda emniyetli çalışması açısından önemlidir.

Yetersiz ergonomi nedeniyle iş kazası tazminatı, iş günü kaybı, devamsızlık, çalışan devir hızı, aşırı efor kaynaklı yorgunluk artar. Oysa basit birkaç dokunuşla önlenebilecek bu sorunlar, eğer dikkat edilmezse yüksek maliyetlere sebep olabilir.

Kötü bakım görmüş ekipmanların neden olduğu tekrarlayan zorlanmalar, iş performansı düşene veya bir yaralanma olana kadar çoğu zaman fark edilmez (dile getirilmez).  Operatörle, bütün vardiya boyunca forklift üzerindedir. Ekipmanın uygun şekilde çalışmaması nedeniyle yapılan her zorlayıcı hareket, aslında operatör için ilave fiziksel hareket gerektirir.

Düzenli bakım görmeyen direksiyon sistemi (hidrolik sıvı kaybı, aşınmış dişliler veya mekanik sıkışmalar) nedeniyle gücünü kaybeden veya tamamen manuel çalışmak zorunda kalan bir forkliftte operatör, her direksiyon hareketinde normalinden fazla ilave güç harcar. Vardiyasında 100’lerce kere direksiyon hareketi yapan operatör, zorlanma kaynaklı gereksiz efor kaybıyla daha fazla yorulur ve bu aşırı yorgunluk, olası operasyonel hataların ve iş kazalarının olmasına sebep olabilir. Yetersiz dolguya sahip veya arızalı koltuk süspansiyonu, zemindeki her bozukluğu doğrudan operatörün omurgasına ileten sarsıntıya dönüştürür. Zorlanmanın etkileri, operatörün beline ve omurlara ilaveten omuzlarda ve ön kollarda kronik ağrılara dönüşür. Operatörler, hidrolik sistemlerdeki bozulmalar nedeniyle kaldırma ve eğme fonksiyonları yavaş tepki verdiğinde yükleri tek seferde konumlandırmak yerine birden fazla kez yeniden konumlandırmak zorunda kalır. Çalışanlar, maruz kaldıkları titreşimlere ve sarsıntılara karşı koymaya çalışırken kas gerginlikleri artar. Her manevra, ilave zaman ve çaba gerektirir. Manevra başına birkaç saniyelik ek süre, hızla birikerek iş hacmi hedeflerini bozar ve çalışanları yorar. Üstelik bu durum yaşanırken çalışanlardan depodaki hedeflerini tutturması beklenir.

Forklift bakımını ertelemek, sadece ani ekipman arızası olasılığını artırmaz operatörler için yıpratıcı çalışma ortamı yaratır. Örneğin lastik aşınması ve deformasyonu, özellikle yük altındayken dengeyi ve yük dağılımını etkileyerek sürücülerin aracı kontrol altında tutmak için daha fazla çaba göstermesine neden olur. Sonuç olarak sürücüler direksiyonu daha sıkı kavrar ve daha sık düzeltme yapmak zorunda kalır. Ertelenen bakım, iş performansını olumsuz etkileyen zorlu çalışma koşulları yaratır; operatörler üzerindeki fiziksel yükü artırarak yaralanmalara, yorgunluğa ve yüksek çalışan devir hızına neden olur.

Bir depodaki yıpratıcı çalışma ortamı ile ilgili bilgiler yayıldıkça, bu deponun potansiyel çalışanlar nezdindeki itibarı da zarar görür.

Günlük kontroller, önleyici bakım ve zamanında yapılan onarımlar, yalnızca maliyetli arızaları önlemekle kalmaz aynı zamanda depocuların sağlığını, moralini ve uzun vadeli çalışan bağlılığını da destekler.

Depo yönetimi; forkliftlerde arıza meydana gelene kadar çalıştırmak yerine uygun çalışma özelliklerini koruyacak şekilde düzenli bakım yapmalı ve vardiya öncesi basit kontrollerin yapılmasını sağlamalı (teşvik etmeli); bir sorun bildirildiğinde en kısa sürede (aynı gün) onarımını yapmalı; hangi araçların tekrar tekrar şikâyet aldığını takip etmelidir. Direksiyon tepkisi, koltuk konforu, hidrolik fonksiyonlar ve görüş alanını kapsayan basit bir kontrol listesi, yalnızca birkaç dakika alır ve sorunları büyümeden önce tespit eder. Bir forklift, çalışma koşulları veya kullanım şekli değişene kadar kusursuz çalışıyor gibi görünebilir.

Depocular ve operatörler, ergonomi sayesinde gereksiz efor harcamandan olması gereken yorgunluk kapsamında vardiya boyunca performans hedeflerini yakalamakta zorlanmaz. Depocular, böylece vardiyanın birinci saatten sekizinci saate kadar tutarlı performans göstereceği için iş performansı ile ilgili göstergeler de tutarlı olur (hedefler, planlandığı gibi gerçekleşir).

Ergonomi, işi insana uydurma olup insanı işe uydurmaya çalışmak değildir. Oysa biz, maalesef insanı işe uydurmaya çalışıyoruz.