Sürdürülebilir Lojistik

Bugün çok popüler olan sürdürülebilirlik, sadece “çevre” duyarlılığı değildir. Sürdürülebilirlik, şirketlerin çalışanlarına, çevreye, insan haklarına, sosyal ortama ve bütün paydaşlarına duyarlı olmaktır. 

Şirketler, sadece sahiplerine veya hissedarlarına ve müşterilerine karşı sorumlu değildir. Şirketler, bugün bunlara ilaveten iş ortamındaki çevreye, çalışanlarına ve diğer insanlara karşı da sorumludur. Bugün çok popüler olan sürdürülebilirlik, sadece “çevre” duyarlılığı değildir. Sürdürülebilirlik, şirketlerin çalışanlarına, çevreye, insan haklarına, sosyal ortama ve bütün paydaşlarına duyarlı olmaktır.

Sürdürülebilirlik, şirketlerin çalışanlarına, çevreye, insan haklarına, sosyal ortama ve bütün paydaşlarına önem vererek rekabet etmesi, büyümesi, kârlı çalışması ve daha önemlisi, sürdürülebilirlik için yapılanların gelgeç değil devamlı yani sürdürülebilir olmasıdır.

Şirketlerin sürdürülebilirlik uygulaması için sürdürülebilir lojistik çok önemlidir.

Sürdürülebilir lojistik, lojistik ile ilgili operasyonların çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak yönetilmesi olup doğal kaynakların verimli kullanımını, karbon (CO2) salınımının azaltılmasını, insanların refahın artırılmasını, çalışanların sağlığını amaçlıyor.

Lojistik faaliyetler, çevreyi olumsuz etkiliyor. Taşıma, depolama, paketleme, son kilometre teslimat, iadeler, geri toplama operasyonları, çevreyi kirletiyor ve CO2 salınımına yol açıyor.  Sadece bu değil. Örneğin e-ticarette “son kilometre teslimat” nedeniyle özellikle şehirlerde ses gürültüsü ve trafik yoğunluğu artıyor.

Lojistik işini yapan insanların, özellikle mavi yakalı çalışanların, hakları ne kadar iyi korunuyor? İnsanca çalışmaya uygun iş ortamı (ücret, temizlik, iş güvenliği, meslek hastalığı vs.), çalışma saatleri ve fazla mesai, ırk, din, dil, cinsiyet ayrımı vb. gibi unsurlara ne kadar dikkat edilmektedir.

Özellikle depolarda çok sayıda insan çalışıyor. Onların iş emniyeti, kaza olmadan çalışması çok önemlidir. Türkiye’deki lojistik ile ilgili faaliyetlerde “iş emniyeti” nasıldır? Bu faaliyetlerde “iş güvenliğine” önem veriliyor mu? Her yıl artan iş kazaları, iş emniyetinin göz ardı edildiğini ve iş emniyetine gerekli önemin verilmediğini gösteriyor.

Trafik kazaları, insanların sağlığı için çok önemli bir sorundur. Yük taşıma için kullanılan kamyonlar veya kamyonetler, yollarda trafik kazasına neden olmaktadır.

Yük taşıma araçları, hareket etmek için alternatif kaynaklar olsa olsa bile genelde (çoğunlukla) petrol türevi enerji kaynaklarını kullanıyor. Ayrıca yük amaçlı tesisler, örneğin depolar, elektrik ve su tüketiyor.

E-ticarette kullanılan paketler ve naylon, çevreyi kirletiyor.

Sürdürülebilir Lojistik, sadece daha az CO2 salınımlı veya elektrikli “yeşil” kamyonlarla, depo çatılarına güneş paneli koymakla, intermodal veya demiryolu taşıması ile enerjinin korunması, küresel ısınmanın azaltılması ve çevrenin temiz tutulması sağlanamaz.

Sürdürülebilir Lojistik için depoda verimlilik ile daha az ekipman, daha iyi envanter yönetimi ile daha az alan ve daha az alanda daha az enerji tüketimi, iş planlaması ile geç saatlere kalmak yerine depoda gün ışığından faydalanma, paketlemede değişim, ağaç doluluk oranı, doğru sipariş karşılama yönetimi ile daha az “back order” ve daha az tekrar taşımalar, daha az iade olması vs. iyileştirmelerin yapılması zorunludur.

Eğer, çevre korunmazsa!

Eğer, iş sağlığına ve iş emniyetine gerekli ve yeterli önem verilmezse!

Eğer, insanca çalışma ortamı yaratılmazsa! (iş seçimi tercihlerini ve kararlarını olumsuz etkiler)

Eğer, enerji kaynaklarının korunmasına (enerji tasarrufuna) gerekli ve yeterli önem verilmezse!

Eğer, çevreye, insana ve topluma gerekli ve yeterli önem verilmezse!

Çalışılacak iş ortamı da kalmayacaktır.

Sürdürülebilir lojistik, örneğin çevreye duyarlı operasyon yapısını oluştururken rekabet avantajı, gelir artışı ve maliyet tasarrufu sağlar. Müşteriler, artık daha “yeşil” ürün istiyor. Yeşil ürünü sağlayacak yeşil yani sürdürülebilir lojistik, müşterinin satın alma tercihini olumlu etkiler.

NOT: Bu Yazı, ilk https://www.konyalobi.com/galeri/konya-lobi-dergisi-mart-2026-8.html linkinde yayınlandı.