Lojistik Nedir?

Herkesin her ortamda “lojistik” diye konuştuğu bugün “Lojistik Nedir?” diye sormak, çok garip gelebilir AMA gerçekten “Lojistik Nedir?” diye soruyorum.

Lojistik ile ilgili yaşadığımız bütün sorunların sebebi, lojistik için herkesin kabul ettiği ve kullandığı bir “lojistik” tanımının olmaması olabilir mi?

Türkiye’de resmi veya herkesin lojistik için kabul ettiği “lojistik” tanımı yok. Herkesin, kendisi için “lojistik” tanımı var.

Bu durumu, “Lojistiğin Tek Faydası Var, O Da …” yazımı kaleme alırken fark ettim. Yazımda “lojistik” için resmi veya herkes tarafından kabul edilen tanım kullanmak istedim AMA bulamadım.

Önce “Ulaştırma Bakanlığı” kaynaklarına baktım. İlk kaynakta bulamadım (1) ama sonra “Ürün hareketinin yönetimiyle ilgili tüm faaliyetler; doğru ürünün, doğru başlangıç noktasından doğru varış noktasına, doğru kalitede ve miktarda, doğru program ve fiyatla teslim edilmesi.” diye bir tanım (2) buldum. Kafam karışınca (daha doğrusu, kafama yatmayınca) bunu kullanmadım.

Sonra TDK’ye (sozluk.gov.tr) baktım. TDK’de “Kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere her türlü ürünün, hizmetin ve bilgi akışının çıkış noktasından varış noktasına kadar taşınmasının etkili ve verimli bir biçimde planlanması ve uygulanması” yazılıydı. Tanım, eksikti. Tanımda “depolama” yoktu ve sadece “taşıma” vardı.

Daha sonra lojistik ile ilgili STK’ler, lojistiği nasıl tanımlıyor diye merak ettim. Maalesef onlarda da tanım bulamadım. (3)

Bulamayınca ben, “Lojistik, müşteri ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla malların, mallarla ilgili hizmetlerin ve mallarla ilgili bilgilerin, doğru (verimli, etkin, etkili) taşınması ve depolanması için “planlanma, uygulama ve kontrol” süreci olup lojistik; şirketten müşteriye veya tüketiciye, müşteriden veya tüketiciden şirkete ve şirket içindeki hareketleri içerir.” diye kendi tanımı yaptım. Aslında bu tanım, CSMCP sözlüğündeki tanımın (4) uyarlanmasıdır.

CSMCP tanımında “taşıma ve depolama”, “doğru”, “planlama, uygulama, kontrol” ve “müşteri-şirket-müşteri arası hareket” vurgulanıyor.

Lojistik ile ilgili yaşadığımız sorunların sebebi, belki de resmi veya herkes tarafından kabul edilen “lojistik” tanımının olmaması olabilir.

Olsaydı! Lojistik işini sadece “taşıma” olarak düşünmez, “taşıma ve depolama” operasyonunu birlikte düşünür; sadece “şirketten müşteriye hareketi (dağıtım)” değil müşteriden şirkete hareketi (iade) ve hatta şirket içi hareketlerin içindeki “taşımayı ve depolamayı” önce “planlar”, planladığımızı “uygular” ve uyguladığımızı “kontrol” ederdik.

(1) T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Yayınları, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Terimleri Sözlüğü, https://www.uab.gov.tr/kutuphane https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/kutuphane/a9ed7795d6e394d-5ea04166a902a.pdf

(2) Akıllı Ulaşım Sistemleri Terimler Sözlüğü, https://www.uab.gov.tr/kutuphane https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/kutuphane/aus-terimleri-sozlugu.pdf

(3) LODER’in “Lojistik Terimler Sözlüğü” içinde “lojistik” tanımı var diye hatırlıyorum AMA maalesef onu da “Sadece Üyeler Görebilir”. Oysa tanımlar, CSCMP’de olduğu gibi herkes tarafından görülebilmelidir. Tanımlar, sadece “üyeler” için olmamalıdır.

(4) Council Of Supply Chain Management Professionals (CSCMP), CSCMP Glossary, “The process of planning, implementing, and controlling procedures for the efficient and effective transportation and storage of goods including services, and related information from the point of origin to the point of consumption for the purpose of conforming to customer requirements. This definition includes inbound, outbound, internal, and external movements” Türkçe çevirisi için Google translate kullanılabilir * Etkinlik (efficiency), Etkililik (effectiveness) “https://cscmp.org/CSCMP/cscmp/educate/scm_definitions_and_glossary_of_terms.aspx

**

Lojistik ile ilgili toplantılarda “depo konuşulmuyor” diye şikayet ediyordum. Artık etmeyeceğim çünkü Devlet bile “lojistik” için “taşıma” diye düşünüyor. Merak edenler, UAB’nin web sayfasındaki “Bilgi Merkezi” altında “mevzuat ve sözlüklere” ve hatta TDK’nin sözlüğüne bakabilir.
NOT: Bence “depolama” içeren “lojistik” ile ilgili kısmen “doğru” tanım, “2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Plan” kapsamında sayfa 23 (300 sayfalık esas rapor) ve sayfa 12 (60 sayfalık özet rapor), “Karayolu Taşıma Yönetmeliği” kapsamında “Lojistik İşletmecisi” tanımı ve özellikle “Türkiye Lojistik Master Plan (TLMP)” kapsamında sayfa 59