Lojistiğin Tek Faydası, O Da …

Birçok işi ve görevi olan lojistiğin tek faydası vardır. 

Lojistik, müşteri ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla malların, mallarla ilgili hizmetlerin ve mallarla ilgili bilgilerin, doğru (verimli, etkin, etkili) taşınması ve depolanması için “planlanma, uygulama ve kontrol” süreci olup lojistik; şirketten müşteriye veya tüketiciye, müşteriden veya tüketiciden şirkete ve şirket içindeki hareketleri içerir. (1)

Lojistiğin iki temel işi, taşımak ve depolamak olup lojistiğin iki temel görevi ise malların doğru korunması (2) ve malların doğru teslim (3) edilmesidir.

TDK’ye göre “Teslim etmek” ifadesi, “bir şeyi sahibine vermek” veya “bir şeyin kullanımını, korunmasını veya mülkiyetini vermek, bırakmak, devretmek, terk etmek” olarak açıklanır. Birçok işi ve görevi olan lojistiğin tek faydası ise “kullanım” faydasıdır.

B2B, B2C, e-ticaret veya hangi iş modeli olursa olsun müşteri veya tüketici, satın aldığı malı en kısa sürede kullanmak ister.

Lojistik, malların en kısa sürede kullanılmasını sağlamalıdır.

En basit şekliye konvansiyonel perakende ticaret iş modeli, tedarikçi veya fabrika-ulusal ve/veya bölgesel dağıtım merkezi-mağaza-müşterinin mağazaya gelmesi ve müşterinin iadeyi mağazaya getirmesi adımlarından oluşurken mevcut durumda uygulanan e-ticaret iş modeli ise tedarikçi veya fabrika-e-ticaret fulfillment deposu-kargo aktarma merkezi-müşteriye ürün (sipariş) dağıtımı ve iadenin müşteriden alınması adımlarından oluşmaktadır. Müşteri, konvensiyonel perakende ticarette mağazaya giderek ve orada görerek, deneyerek, dokunarak, belki pazarlık yaptıktan sonra bir malı satın alırken e-ticarette sadece ekranda görerek (ona gösterildiği kadarıyla) bir malı satın alır.

Her ikisinde de lojistiğin tek faydası, malın kullanım faydasıdır. Bu kullanım faydası, bir ihtiyaç veya istek veya arzu olabilir. Aksi takdirde kullanılamayan malın, tüketici için hiçbir faydası yoktur. Bu fayda, konvensiyonel perakende ticarette mağazadan itibaren başlarken e-ticarette ancak malın teslim edilmesi ile başlar.

Teslimat süresi, ne kadar uzarsa, gecikirse veya ürünler hasarlanırsa, yanlış gelirse, eksik gelirse müşteri de ürünleri o kadar geç “kullanır ve geç “fayda” elde eder.

Şirketler, doğru kurulan ve doğru yönetilen lojistiğin sağlayacağı “kullanım” faydası ile rakiplerinin müşterilerini kendi müşterisi yapabilir.

E-ticaret müşterisi, hiçbir şekilde elleyemeden, deneyemeden, pazarlık yapamadan sadece fotoğraflarını gördüğü ve kendisine sunulan yazılı bilgilere göre peşin ödeyerek satın aldığı malı kullanamaz (fayda göremez). Fayda göremeyen müşteri, doğal olarak memnun değildir. E-ticaretin lojistik performansı ile direkt ilgili olan teslimat süresi, e-ticaret müşterileri için çok önemlidir ve e-ticaret müşterisi, ancak sipariş ettiği ürün eline ulaştığı anda ürünü kullanır ve fayda elde eder.

Öte yandan müşteri, ürünü iade edebilir. İade sürecinde zorlanan müşteri, yine doğal olarak memnun olmaz. İade edene kadar zorluklar yaşayan ve stres çeken müşteri, bir de iade ettikten sonra yenisin gelmesini veya para iadesinin yapılmasını bekler. Müşteri için ilk sipariş verdiği andan itibaren 2-3 gün sürecek olan kullanım faydası, iade süreci nedeniyle 10’larca güne çıkabilir.

Lojistiğin tek faydası, malın müşterinin “kullanımına” sunulmasıdır. Müşteri, satın aldığı malı bir şekilde örneğin geç, eksik, hasarlı, yanlış geldiği için kullanamazsa o malın müşteriye hiçbir faydası yoktur.

Müşterinin sipariş ettiği istediği malın zamanda, tam ve hasarsız şekilde müşterinin “kullanımına” sunulması, çok daha önemlidir.

(1) CSCMP Glossary, “The process of planning, implementing, and controlling procedures for the efficient and effective transportation and storage of goods including services, and related information from the point of origin to the point of consumption for the purpose of conforming to customer requirements. This definition includes inbound, outbound, internal, and external movements” https://cscmp.org/CSCMP/cscmp/educate/scm_definitions_and_glossary_of_terms.aspx

(2) tam ve sağlam (depoya kabul edilen şekilde koruma; iş emrinden farklı mal, iş emrinden az veya çok mal, hasarlı mal, zaten depoya kabul edilemez)

(3) Müşteri tarafından sipariş edilen malın, müşterinin istediği zamanda müşteriye veya tüketiciye sipariş edilen miktarda ve sağlam teslim edilmesidir.

(4) Brick and Mortar

NOT: Kullanım faydası, “maliyet” bağımsız düşünülmelidir yani bir şirket, “kullanım” faydası amacıyla (hedefiyle) saçma sapan maliyetlere sahip olmamalıdır. Tabii ki bu da ayrı bir uzmanlık (bilgi, beceri, tecrübe) gerektirir.