“Yeşilimsi” olmaması için

“Yeşil” Mutabakatın “Yeşilimsi” olmaması için “Tedarik Zinciri (TZ)” ve “lojistik” kaynaklı GHG salınımların azaltılması amacıyla şirketler, “yük” taşımasını ve “lojistiği” iyileştirmeli ve daha önemlisi yeni TZ yapısı geliştirmelidir. Örneğin; 

• “Sıfır salınım” yetkinliklerine (bilgi, beceri) sahip insan kaynağı (örneğin eco-drive şoförler) yetiştirilmeli
• TZ, hammaddenin üretime gelişi ve ürünlerin müşteriye teslimatı için “mesafeyi” kısaltacak ve “süreyi” azaltacak şekilde yapılandırılmalı; teslimatlar, müşterinin “istediği zamanda istediği yerde” değil “salınım azaltacak” zamanda ve yerde yapılmalı; “JIT” yerine “JIC” uygulanmalı
• 3D Print gibi eklemeli (additive) üretim ve satış yapılmalı
• Lojistik dahil TZ için bütün paydaşların %100 işbirliğini sağlamak amacıyla ortak “salınım hedefi” olmalı; bütün paydaşları kapsayacak bilgi paylaşımı için %100 görünürlük sağlanmalı; toplam salınımı azaltabilecek yetkinliğe sahip tedarikçilerle çalışacak şekilde paydaş sayısı azaltılmalı; paydaşların teknoloji, altyapı, eğitim, insan kaynağı ihtiyacı mutlaka desteklemeli; bütün dokümantasyon dijital olmalı;
• Ürünler ve/veya ürün ambalajları (paketler), %100 geri dönüşümlü ve/veya yeniden kullanılabilir olmalı
• İadeler azaltılmalı
• Yapay zekâlı dinamik rota planlama destekli “Synchromodality” ile çok modlu taşımalar optimize edilmeli
• Aktarma yapılan noktaların sayısı ve bu noktalardaki beklemeler, azaltılmalı (mümkünse sıfırlanmalı)
• Şehir içi dağıtımda bisiklet veya metro veya hatta insan ve orta vadede drone veya dağıtım robotları kullanılmalı; her firmanın dağıtım yapması yerine dağıtımlar, konsolide edilmeli
• Daha büyük kamyonlar kullanılmalı, kamyonların boş ağırlığı azaltılmalı ve aerodinamiği geliştirilmeli
• Kamyonların filo yönetimi, rota planlaması ve sürüşüne yardımcı olmak için gerçek zamanlı otomatik veri toplama ve işleme sağlayacak ITS (Intelligent Transport Systems) geliştirilmeli
• Şoförler, yakıt tüketimini ve tamir ihtiyacını anlık bilmeli (şoförlere VR gözlük ile tamir desteği verilebilir)
• Kamyonların “boş sürüş” mesafesinin azaltılması ve doluluğunun arttırılması için yüke erişim kolaylaşmalı, daha fazla ortak kullanımı sağlanmalı, kamyonlar ve yük kaynakları arasında fiziksel internet oluşturulmalı
• Navlunu ilave olarak “km başına salınım” ödemesi alınmalı
• Uluslararası standart paletler zorunlu olmalı; ürünler ve/veya ambalajlar (paket), araç içinde neredeyse %100 doluluk sağlayabilecek şekilde tasarlanmalı; taşıma kapları veya paketler, %100 izlenebilir olmalı
• Depolar için büyük yatay depolar yerine daha küçük ve yüksek dikey depolar tercih edilmeli; inşaat sürecinde “sıfır salınımlı” malzemeler kullanılmalı; rampalar ve çatılar, ısı çıkışı veya girişi olmayacak şekilde tasarlanmalı; mimari yapı, gün ışığından en fazla yararlanacak şekilde olmalı
• Depo yerleşimi, stok miktarı ve operasyonlar, ekipmanların daha az enerji tüketimini sağlamalı
• Depoların daha fazla ortak kullanımı için depolar arasında fiziksel internet oluşturulmalı
• İç su yolu bağlantılı intermodal taşımalar teşvik edilmeli
• Lojistik sektörünün yatırımları, %100 sübvanse edilmeli

• Risk yönetimine de önem vererek TZ’nin ve lojistiğin dayanıklılığı ve esnekliği sağlanmalı
• “Sıfır salınım” teknolojisi olmayan gemiler için liman ücretleri arttırılmalı “Yeşil” Mutabakatın, “Yeşilimsi” olmamasını dilerim.

Saygılarımla, Oruç KAYA

Bu yazı, ilk 18 Kasım 2021 tarihinde https://www.ekonomim.com/kose-yazisi/yesilimsi-olmamasi-icin/640108 yayınlandı.