Lojistik (3PL) Bank

Bankalar, ticari hayat için fon sağlayan ve kredi veren finans kurumlarıdır. Şirketler, kısa, orta ve uzun vadeli işleri için bankalardan faizini ödeyerek kredi alır. Şirketler, aldıkları kredi ile örneğin maaşları ödeyebilir veya fabrikasına yeni makine alabilir. 

Malların taşınması ve/veya depolanması için hizmet veren lojistik firmaları (kısaca 3PL diyelim), bu hizmetlerinin karşılığı fatura düzenliyor ve müşteriler, sözleşmede anlaşılan ödeme vadesine göre fatura bedelini ödüyor.

3PL, sözleşmedeki “ödeme vadesi” ve diğer maddi şartlara göre tedarikçi borçlar, maaşlar, banka kredileri vs. gibi kendi ödemelerini planlar, nakit akışını yönetir ve kâr/zarar hesabını yapar.

3PL ve müşteri arasındaki sözleşmeye göre “ödeme vadesi” ne kadar kısa (1) ise 3PL’in ödeme durumu o kadar kolaylaşır. Zira 3PL, hizmet üretmek için kullandığı kaynakların birçoğu (2) için ödemeyi peşin yapar veya azami 30 gün içinde öder.

3PL, hizmet verdikleri üretici, ithalatçı, ihracatçı, perakendeci, toptancı vs. firmalar için “banka” mı oluyor? Evet. 3PL, bunların “bankası” oluyor ama maalesef “gerçek” banka gibi olmuyor.

Bu firmalar, gerçek bankalardan alamayacağı “ucuz” krediyi, “uzun ödeme vadesi” sayesinde 3PL’lerden “ucuz” kredi bulabiliyor yani ucuza fonlanabiliyor ve bazı durumlarda hiçbir finansal maliyet ödemeden “bedava” fonlanabiliyor.

Bu firmalar, özellikle “60 gün ve üzeri” ödeme vadesi şartları ile kendi firması için “ucuz” kredi buluyor. Böyle yapan firmalar, aslında birçok harcaması için peşin veya azami 30 gün içinde ödeme yapan 3PL’lerin kendi ödemelerini ve nakit yönetimini zorluyor.

Peki 3PL’ler ne yapıyor? Sıradan lojistik hizmet veren ve “fark yaratacak” özelliği olmayan 3PL’ler, müşterisinin “ödeme” şartlarını kabul ederek aslında onlara “bankacılık” hizmeti veriyor.

3PL, “banka” olurken maalesef gerçek bankalar gibi “ödeme vadesi” veya ödeme miktarı gibi diğer “maddi” şartlar için kendi şartları yerine müşterinin şartlarını kabul etmek “zorunda” kalıyor, geç ödemeler için “gecikme” faizi uygulayamıyor ve hatta “teminat” veya “garanti” istemiyor (hatta veriyor).

Ancak bazı müşteriler, 3PL’in zararına olacak şekilde rahat “kredi” imkanlarıyla çalışıyor. Bu müşteriler, gerçek bankalar alamayacakları “kredi” imkanlarını 3PL ile çalışarak halledebiliyor. Müşteriler, vade süresini uzun tutuyor ve hatta ödeme vadesi geldiğinde “bugün ödeme günü değil” gibi bahaneleri ile birkaç gün daha ödeme yapmıyor.

Özetle, zorlu piyasa koşularında bankalardan “ucuz” kredi bulamayan firmalar, ihtiyacı olan fonu/parayı “uzun ödeme vadeleri” ve “geciken ödemeler” ile 3PL’lerden buluyor. 3PL’ler, sadece taşıma ve/veya depolama hizmeti vermiyor aynı zamanda “bankacılık” hizmeti veriyor. Bunlar, asıl işi bankacılık olmayan 3PL’ler için maddi yük ve iş kalabalığı yaratıyor.

Uzun ödeme vadesi ve ödemelerin gecikmesi (geciktirilmesi), 3PL’lerin finans yönetimini olumsuz etkiler. Örneğin sözleşmeye göre planlanan ödemelerin gecikmesi (geciktirilmesi), “alacak devir hızının” olumsuz etkilediği için planlanan “nakit akışı” zorlaşır; işi almak için kabul edilen uzun ödeme vadeleri, kendi ödemelerini yönetemeyen 3PL’in kâr ve zarar durumunu, hizmet kalitesini, hizmet performansını ve hatta maalesef piyasa itibarını olumsuz belirler. 3PL, diğer işler için daha fazla pahalı üretmek zorunda kalır, çalışabileceği tedarikçi bulma zorluğu yaşayabilir (bulsa bile onlardan pahalı hizmet alır).

3PL’ler, sadece taşıma ve/veya depolama hizmeti vermiyor aynı zamanda “bankacılık” hizmeti veriyor.  3PL’ler, firmaların bankası olarak onlara “ucuz” ve hatta “bedava” kredi yani fon/para sağlıyor.

Nakit akışı, 3PL için hayati derecede önemlidir. 3PL’ler, özellikle zorlaşan piyasa koşullarında başta “nakit akışını” olmak üzere finans durumunu çok iyi yönetmelidir. NOT: 3PL’lerle ilgili finansal veriler için https://insights.tirport.com/kategori/istatistikler/finans/ linkine bakılabilir.

(1) İdeal ödeme vadesi, fatura kesilmesini takiben hemen (aynı gün veya ertesi gün) ödeme veya azami 30 gün olmalıdır.

(2) Örneğin başta motorin ve benzin, maaş, otoyol ve köprü geçişler olmak üzere bakım, onarım resmi evrak, vergi vb. resmi ödemeler, kira, aidatlar, sigorta primi vs. için ödemeler, peşin yapılır veya azami 30 gün içinde ödenir.